En Sıcak Konular

'Menderes, İnönü'den daha Atatürkçüydü'

14 Mayıs 2008 11:13 tsi
'Menderes, İnönü'den daha Atatürkçüydü' Ünlü tarihçi İsmet Bozdağ, "Celal Bayar ve Adnan Menderes, İsmet İnönü'den daha fazla Atatürkçüydü. Atatürk, Bayar'a itimat ederdi. Çünkü İnönü başka hesaplara girişmişti."

Ahmet Dinç'in haberi

Türkiye, çok partili hayata 14 Mayıs 1950'de geçti. Ünlü tarihçi İsmet Bozdağ, bu süreçle ilgili ilginç açıklamalar yaptı: "Bayar ve Menderes, İsmet İnönü'den daha Atatürkçüydü. Atatürk, Bayar'a itimat ederdi. Çünkü İnönü, başka hesaplara girişmişti."

Türkiye'nin çok partili siyasi hayata geçişi sancılı oldu. Tek parti zihniyeti, toplumu esir almıştı. CHP'nin görüşleri dışında bir fikir akımından söz etmek imkânsızdı. Ancak uluslararası konjonktür İsmet İnönü'yü halkın katılımını öngören demokratik sisteme zorluyordu. Celal Bayar, Fuat Köprülü ve Adnan Menderes, İnönü'nün izniyle Demokrat Parti'yi kurdu. İlk demokrasi sınavı 1946'da gerçekleşti. Sonuç hüsrandı. 'Açık oy, gizli sayım'ın yapıldığı seçime hile karışmıştı. 14 Mayıs 1950'deki seçimlerde ise halk tüm korkutmalara rağmen görüşünü sandığa yansıttı. DP, yüzde 53 oy oranıyla iktidar oldu. 27 Mayıs darbesine kadar da tüm seçimleri kazandı. 93 yaşındaki yakın tarih uzmanı İsmet Bozdağ, o günlerin canlı şahidi. Bozdağ, Zaman'a bu süreci anlatırken önemli açıklamalarda bulundu. Bozdağ'a göre Celal Bayar ve Adnan Menderes, İsmet İnönü'den daha fazla Atatürkçü, daha fazla özgürlükçüydü. Atatürk'ün Bayar'a İnönü'den daha çok itimat ettiğini anlatan Bozdağ, şöyle devam etti: "Atatürk, 1930'lardan itibaren İnönü'ye olan güvenini yitirdi. Çünkü İnönü başka hesaplara girişmişti. DP ileri gelenlerine 'şeriatçı' gibi yakıştırmalar yapılması, Halk Partisi'nin oyunlarıdır. Bu oyunlar Meclis'te başladı. Halk Partisi huzur bozucu hareketler yaptırıyordu. Bunun üzerine Meclis'te bir Tahkikat Komisyonu kuruldu. CHP'liler bu komisyonu demokrasi ve laikliğe aykırı bir yapıymış gibi sundu. Üniversite gençliğini de bu yönde kullandılar." Bozdağ, iktidarı DP'nin devraldığı 14 Mayıs 1950'de ülkede demokrasi ve özgürlük havası estiğini vurguluyor. Bozdağ; "O zamana kadar CHP'li olmak üstünlük ve ayrıcalık sebebiydi. Diğerlerine hor ve yukarıdan bakarlardı. DP'ye girdi diye bir kişiyi polis veya jandarma alıp döverdi. 14 Mayıs'a kadar Halk Partililer DP'lilere hor bakar, selam vermezdi. Ancak DP hükümeti, CHP'lilere, hırçınlıklarına rağmen hoşgörüyle baktı." şeklinde konuşuyor.

Bozdağ, 27 Mayıs darbesini yapanların arkasında Amerika'nın olduğu düşüncesinde. Bu teziyle ilgili farklı gözlemleri var; ancak o şu anekdotu önemsiyor: "Darbeden üç gün evvel Vatan gazetesi, İstanbul'daki konsolosları gezip, 'Ortamı nasıl görüyorsunuz, darbe olabilir mi?' diye sordu. Hepsi, 'Ortam çok gergin, askerî darbe tehlikesi var.' diyerek tarafları sükunete davet ederken, sadece Amerika konsolosu, 'Hiçbir gerginlik yok, darbe tehlikesi de yok, her şeyi sükunet içinde görüyorum.' dedi. Belli ki o biliyordu ne olacağını. Zaten darbeden sonra Amerika o sefir aracılığıyla ve diğer vasıtalarla cuntaya para yardımı yaptı." Bozdağ, darbe sürecinde İnönü'nün askerlerle temas kurduğu iddialarını ise doğrulamıyor. İnönü'nün askere gitmenin tehlikelerini iyi bildiğini savunuyor.

ZAMAN



Bu haber 2,298 defa okundu.


Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.




    En Çok Okunan Haberler


    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    8,995 µs